Natuurlijk hebben hitte en droogte invloed op onze planten.

Hoe reageren zij hierop?

Langdurige hitte en droogte hebben uiteraard invloed op onze planten.

Maar hoe reageren zij hier eigenlijk op?

Bomen die goed zijn aangepast aan drogere omstandigheden beschikken over verschillende strategieën om perioden van droogte te overleven.

Een eerste reactie is het sluiten van de huidmondjes. Deze kleine openingen in het blad zorgen normaal gesproken voor de uitwisseling van gassen en verdamping. Door de huidmondjes te sluiten, vermindert de boom het verlies van water.

Daarnaast kunnen bomen hun bladeren laten hangen of oprollen. Hierdoor wordt het blad minder blootgesteld aan zon en wind en neemt de verdamping af. Sommige soorten reageren op langdurige droogte door een deel van hun bladeren af te stoten. Hiermee verkleinen zij het bladoppervlak en besparen ze water.

Andere bomen investeren in een uitgebreid wortelstelsel met diepe wortels, waardoor zij water uit diepere bodemlagen kunnen bereiken. Ook de vorming van kleine, dikke of leerachtige bladeren is een aanpassing die ervoor zorgt dat er minder water verloren gaat. 

Bij tuinplanten, zoals vaste planten, eenjarigen, siergrassen en bodembedekkers, werken in principe dezelfde mechanismen. Zij hebben echter veel minder "buffer" dan bomen en heesters. Daardoor worden hun reacties sneller zichtbaar en vaak ook extremer. Hangend blad is hiervan een bekend voorbeeld

Planten bereiken bij langdurige droogte uiteindelijk het verwelkingspunt: het moment waarop zij onvoldoende water kunnen opnemen om hun bladeren stevig en vitaal te houden. Sommige planten herstellen nog wanneer zij op tijd water krijgen, maar langdurige droogtestress kan leiden tot blijvende schadeof zelfs afsterven.

Bij bomen is het vrijwel onmogelijk om bescherming tegen de zon te bieden, omdat ze daarvoor meestal te groot zijn. Wel kunnen wij invloed uitoefenen op de directe groeiplaats, bijvoorbeeld binnen de kroonprojectie van de boom. Een onder begroeiing voorkomt dat de bodem sterk opwarmt en uitdroogt. Daarnaast heeft een humusrijke bodem een groter vermogen om vocht vast te houden.

Omdat tuinplanten minder buffer hebben, zijn zij sterker afhankelijk van een goede groeiplaats. Gesloten borders helpen om het uitdrogen van de bodem te vertragen.

Kuip- en potplanten zijn per definitie kwetsbaarder door hun beperkte wortelruimte en de snellere opwarming van de pot. Gelukkig kunnen wij tuinplanten gemakkelijker tijdelijk beschermen tegen extreme hitte, bijvoorbeeld door schaduw te creëren met een parasol of doek.